Εικόνα δείχνει πλανήτες να γεννιούνται!

Όχι, η (παραπάνω) εικόνα δεν είναι καλλιτεχνική απεικόνιση. Είναι το πραγματικό πορτρέτο ενός δίσκου αερίων και σκόνης, το οποίο σχηματίζει πλανήτες γύρω από ένα άστρο στον αστερισμό του Ταύρου. Είναι μια εικόνα πρωτοφανούς λεπτομέρειας, την οποία συνέλαβε το μεγαλύτερο ραδιοτηλεσκόπιο υψηλής ανάλυσης ALMA.«Όταν πρωτοείδαμε την εικόνα μείναμε έκπληκτοι από το επίπεδο της λεπτομέρειας» καμαρώνει η Κατερίνα Βλαχάκη, μέλος της διεύθυνσης του τηλεσκοπίου ALMA. To ολοκαίνουργιο τηλεσκόπιο, μια συστοιχία από 66 επιμέρους ραδιοτηλεσκόπια διασκορπισμένα στην έρημο της Χιλής Ατακάμα, έστρεψε το βλέμμα του στο άστρο HL του Ταύρου, ή HL Tauri, το οποίο εκτιμάται ότι άρχισε να λάμπει πριν από μόλις ένα εκατομμύριο χρόνια. Η θεαματική εικόνα του ALMA (κι αυτό δε συνέβει για πρώτη φορά, δες κι εδώ) δείχνει τον πρωτοπλανητικό δίσκο του HL Tauri χωρισμένο σε ομόκεντρους δακτυλίους, ανάμεσα στους οποίους υπάρχουν κενά. Πρέπει να είναι τα κενά που σχηματίζονται από την κίνηση νεογέννητων σωμάτων, τα οποία αργότερα θα μεγαλώσουν και θα γίνουν ενήλικοι πλανήτες. Η περίπτωση του HL Tauri εξέπληξε τους αστρονόμους, οι οποίοι δεν περίμεναν να δουν ίχνη πρωτοπλανητών σε ένα τόσο νεαρό άστρο.«Το HL Tauri έχει ηλικία το πολύ ένα εκατομμύριο χρόνια, κι όμως ο δίσκος του φαίνεται να είναι γεμάτος από πλανήτες που βρίσκονται στο στάδιο του σχηματισμού τους» σχολίασε η Βλαχάκη.«Αυτή η εικόνα από μόνη της θα φέρει επανάσταση στις θεωρίες για το σχηματισμό πλανητών» είπε. Περισσότερα εδώ, εδώ.

Κοσμικός τοκετός!

Διαβάζω (εδώ) ότι ομάδα Ιαπώνων επιστημόνων από τα πανεπιστήμια Osaka και Ibaki χρησιμοποιώντας τα ραδιοτηλεσκόπια του αστεροσκοπείου ALMA στο San Pedro de Atacama, Χιλή, εντόπισαν ένα άστρο γύρω από το οποίο υπάρχει ένας δίσκος κοσμικής ύλης. Το άστρο που έλαβε την κωδική ονομασία HD142527 βρίσκεται σε απόσταση 456 ετών φωτός από τη Γη στον αστερισμό του Λύκου. Σύμφωνα με τους ερευνητές γύρω από το άστρο σχηματίζεται ένα γιγάντιο πλανητικό σύστημα. Οι παρατηρήσεις των ερευνητών δείχνουν ότι σχηματίζονται πλανήτες σε όλο το εύρος του κοσμικού (ή πρωτοπλανητικού) δίσκου. Σύμφωνα με τους ερευνητές ορισμένοι πλανήτες σχηματίζονται σε απόσταση τόσο μεγάλη από το άστρο τους, που κάτι παρόμοιο δεν έχει παρατηρηθεί ξανά μέχρι σήμερα. Αυτό και άλλα ευρήματα κάνουν τους ερευνητές να πιστεύουν ότι δημιουργείται ένα γιγάντιο σε μέγεθος και πιθανώς πληθυσμό κοσμικών σωμάτων πλανητικό σύστημα. Η ανακάλυψη είναι επίσης σημαντική εκτός των άλλων επειδή η παρατήρηση και μελέτη τέτοιων κοσμικών δίσκων προσφέρει στοιχεία για τη δημιουργία πλανητών.Περισσότερα εδώ.

Το Σύμπαν σε ένα ποτήρι κρασί!

Το 1961, το California Institute of Technology πήρε το ρίσκο να καλέσει τον Richard Feynman, Βραβείο Νόμπελ Φυσικής 1966, να διδάξει φυσική σε μια τάξη με πρωτοετείς φοιτητές της φυσικής. Μέχρι εκείνη τη στιγμή ο Feynman ήταν αμιγώς θεωρητικός και δεν είχε δείξει κανένα ενδιαφέρον για τη διδασκαλία αλλά από την πρώτη στιγμή που βρέθηκε μέσα σε τάξη μάγεψε τους φοιτητές που τον άκουγαν και οι διαλέξεις του πέρασαν στην ιστορία γιατί συνδύαζαν ευφυείς και συνάμα βατές ερμηνείες της επιστήμης με συγκινητικές παρατηρήσεις για τα βαθύτερα ερωτηματικά της ζωής.Μια από τις πιο ωραίες διαλέξεις του ήταν εκείνη με τίτλο «Η σχέση της Φυσικής με άλλες Επιστήμες» στην οποία ο Feynman, εύγλωττος και συναρπαστικός όπως πάντα επιδιώκει να αποδείξει την σχέση που έχει το κάθε τι με κάθε τι άλλο. Στο παρακάτω φιλμάκι μικρού μήκους o Joe Hanson δίνει σάρκα και οστά στη διαχρονική σοφία του Feynman με τη βοήθεια ενός ευρηματικού μοντάζ. Στο βίντεο, το ποίημα με το οποίο ο Feynman τελείωσε την διάλεξή του (μετάφραση για το dim/art - από όπου η αναδημοσίευση- από τη Μαρία Τσάκος):" Ένας ποιητής είπε κάποτε: «Το σύμπαν όλο βρίσκεται μες σ’ ένα ποτήρι κρασί». Και ίσως ποτέ να μη μας είναι σαφές τι εννοούσε ακριβώς μ’ αυτή του την κουβέντα, γιατί, ως γνωστόν, οι ποιητές δε γράφουν για να τους καταλάβουμε εμείς. Είναι όμως αλήθεια πως αν κοιτάξουμε ένα ποτήρι κρασί από πολύ κοντά θα δούμε όλο το σύμπαν μέσα. Θα δούμε μέσα φαινόμενα της φυσικής: Το υγρό που στροβιλίζεται και εξατμίζεται ανάλογα με τον αέρα και τη ζέστη, την αντανάκλαση στο γυαλί. Και, φυσικά, τα άτομα που, ναι μεν δε βλέπουμε, μα υπάρχουν στη φαντασία μας μέσα. Το γυαλί είναι η απόσταξη της πέτρας και κρύβει στη σύνθεσή του το μυστικό της ηλικίας του σύμπαντος και της εξέλιξης των άστρων. Ποια αλλόκοτη παράταξη στοιχείων χημικών, βρίσκει κανείς στο κρασί; Και πώς βρεθήκανε κει; Θα βρει κανείς τα ένζυμα, τα προϊόντα και υπόπροϊόντα. Μες στο κρασί θα βρεις εξάλλου και μια τρανή γενίκευση: Πως όλη η ζωή είναι κι αυτή μια ζύμωση. Δεν μπορείς όμως τη χημεία του κρασιού ν’ ανακαλύψεις χωρίς να αρρωστήσεις — όπως συνέβη στον Παστέρ. Και πόσο ζωντανό αυτό το κόκκινο που αποτυπώνεται στο συνειδητό εκείνου που το βλέπει; Ακόμα κι αν το μικρό μας μυαλό, επειδή το βολεύει, χωρίζει αυτό το ποτήρι κρασί, αυτό το σύμπαν, σε μέρη —φυσική, βιολογία, γεωλογία, αστρονομία, ψυχολογία, και τα λοιπά— εσείς να θυμόσαστε: Η φύση αυτό δεν το ξέρει! Γι΄αυτό εμείς ας το ενώσουμε ξανά, κι ας μη ξεχνάμε ποιος είναι τελικά ο προορισμός του. Μια τελευταία απόλαυση: Ας το πιούμε και ας τα ξεχάσουμε όλα!"

Πηγή: Brain Pickings

Ανακαλύφθηκαν τα κοντινότερα άστρα στη Γη

Απεικόνιση των κοντινών γειτόνων του Ήλιου

Το αστρικό σύστημα WISE 1049-5319

Πρόκειται για αόρατους μέχρι τώρα γείτονες του Ήλιου, ένα διπλό αστρικό σύστημα «καφέ νάνων» (Brown dwaft) που βρίσκεται σε απόσταση μόλις 6,5 ετών φωτός από τον πλανήτη μας και είναι το τρίτο κοντινότερο στη Γη αστρικό σύστημα.Όπως είπε ο Kevin Luhman, καθηγητής στο Pennsylvania State University,το διπλό αστρικό σύστημα -με την ονομασία WISE 1049-5319- είναι τόσο κοντά, που τα σήματα από τις γήινες τηλεοπτικές εκπομπές του 2006 μόλις έφθασαν εκεί ταξιδεύοντας μέσω του διαστήματος. Ο Αμερικανός αστροφυσικός ανέφερε ότι το γειτονικό σύστημα θα αποτελέσει στόχο μελλοντικών παρατηρήσεων για να διαπιστωθεί αν έχει πλανήτες σε τροχιά γύρω από τα δύο άστρα του.Το αστρικό σύστημα ανακαλύφθηκε από το υπέρυθρο διαστημικό τηλεσκόπιο WISE της NASA, το οποίο εκτοξεύτηκε το 2009 και μπορεί να «βλέπει» τέτοια αχνά άστρα, που είναι αόρατα για τα οπτικά τηλεσκόπια. Οι δύο «καφέ νάνοι» απέχουν μεταξύ τους περίπου την τριπλάσια απόσταση Ήλιου- Γης και ολοκληρώνουν μια περιφορά το ένα γύρω από το άλλο σχεδόν κάθε 25 γήινα χρόνια.Το δεύτερο κοντινότερο άστρο, του Μπάρναρντ (Barnad's star), απέχει περίπου έξι έτη φωτός και ανακαλύφθηκε το 1916, ενώ το πιο κοντινό στη Γη είναι το τριπλό αστρικό σύστημα Άλφα Κενταύρου, ένα από τα αχνά άστρα του οποίου, ο Εγγύς Κενταύρου, που ανακαλύφθηκε το 1917, απέχει μόλις 4,2 έτη φωτός. Οι αστρονόμοι απέκλεισαν την πιθανότητα το διπλό αστρικό σύστημα που μόλις ανακαλύφθηκε, να είναι το υποθετικό άστρο «Νέμεσις», που μερικοί υποστηρίζουν ότι αποτελεί τον άγνωστο έως τώρα (και δυνητικά επικίνδυνο) συνοδό του δικού μας Ήλιου (δες κι εδώ). Όπως είπε ο Kevin Luhman, «μπορούμε να αποκλείσουμε την πιθανότητα ότι το νέο σύστημα των καφέ νάνων αποτελεί ένα τέτοιο αντικείμενο, επειδή κινείται πολύ γρήγορα στον ουρανό για να βρίσκεται σε τροχιά γύρω από τον Ήλιο μας».Δες εδώ κι εδώ, εδώ.

Η χλωμή μπλε κουκίδα

"Χλωμή Μπλε Κουκκίδα" ονομάζεται μια φωτογραφία της Γης, που τραβήχτηκε από το διαπλανητικό διαστημόπλοιο  Voyager 1, στις 14 Φεβρουαρίου 1990, από απόσταση περίπου 6 δισεκατομμυρίων χλμ., και δείχνει αμυδρά τον πλανήτη μας στο αχανές Διάστημα. Η λήψη πραγματοποιήθηκε καθώς το Voyager εγκατέλειπε το ηλιακό σύστημα, όταν με εντολή της NASA έστρεψε για μια τελευταία φορά τις κάμερες του προς τη Γη. Ήταν αίτημα του αστροφυσικού, κοσμολόγου και συγγραφέα Carl Sagan (1934-1996). Κι όπως λέει ο ίδιος (δες κι εδώ): "Το διαστημικό σκάφος ήταν πολύ μακριά από το σπίτι. Σκέφτηκα ότι θα ήταν καλή ιδέα, αμέσως μετά τον Κρόνο, να φροντίσουμε να λάβει μια τελευταία ματιά πίσω. Από τον Κρόνο, η Γη φαίνεται πολύ μικρή για το Voyager... Ο πλανήτης μας θα ήταν ένα σημείο φωτός, ένα μοναχικό pixel, που δύσκολα διακρίνεται από τα άλλα σημεία φωτός, μια χλωμή μπλε κουκκίδα (Pale Blue Dot)..." .Το Voyager 1 εκτοξεύτηκε από τη NASA στις 5 Σεπτεμβρίου  1977 και σήμερα βρίσκεται σε απόσταση περίπου 123 AU ή 1,840×10¹⁰ km στα όρια του διαστρικού Διαστήματος (interstellar space). Ο σχολιασμός του παραπάνω βίντεο είναι κείμενο από το βιβλίο του Carl Sagan: Pale Blue Dot: A Vision of the Human Future in Space, 1994.

Σχεδιάζοντας τον εποικισμό του Άρη...

Το βίντεο δείχνει πώς ο οργανισμός Mars One σχεδιάζει να δημιουργήσει ένα ανθρώπινο οικισμό(!) στον πλανήτη Άρη το 2023 (ελληνικοί υπότιτλοι με κλικ στο κόκκινο κουμπί [=] κάτω δεξιά). 

Ανακάλυψαν εξωπλανήτη όπου μπορεί να υπάρξει ζωή

Μια αγγλο-γερμανική ομάδα αστρονόμων ισχυρίζεται ότι ανακάλυψε ένα νέο πλανήτη που βρίσκεται σε τροχιά γύρω από έναν «κοντινό» ήλιο, ακριβώς στη σωστή απόσταση, όπου το κλίμα ίσως να είναι κατάλληλο για τη διατήρηση ζωής.Η ομάδα ανακάλυψε ουσιαστικά τρεις νέους πλανήτες, οι οποίοι βρίσκονται σε τροχιά γύρω από το αστέρι, περίπου 44 έτη φωτός μακριά, αλλά μόνο ένας εξ αυτών έχει τη σωστή θερμοκρασία ώστε να υπάρχει νερό σε υγρή μορφή.«Το αστέρι HD 40307g είναι ένα ήσυχο παλιό αστέρι, οπότε δεν υπάρχει κανένας λόγος για τον οποίο ένας τέτοιος πλανήτης δεν θα μπορούσε να διαθέτει κλίμα παρόμοιο με αυτό της Γης» δήλωσε ο Γκιλιέμ Άνγλα-Εκούντε του Πανεπιστημίου Γκέτινγκεν της Γερμανίας, ο οποίος ηγήθηκε της έρευνας σε συνεργασία με τον Μίκο Τουόμι του Πανεπιστημίου Χαρτφοτνσιρ της Βρετανίας. Ο πλανήτης έχει μάζα τουλάχιστον επτά φορές αυτή της Γης, αλλά η απόστασή του από τον ήλιο είναι περίπου η ίδια με αυτή του πλανήτη μας, κάτι που σημαίνει ότι δέχεται σχεδόν την ίδια ηλιακή ενέργεια με τη Γη. Περισσότερα εδώ, εδώ, εδώ, εδώ.

Σύμπαν πριν την "Μεγάλη Έκρηξη";

Ο διακεκριμένος βρετανός επιστήμονας Ρότζερ Πενρόουζ (sir Roger Penrose) υποστηρίζει ότι μια σειρά από κυκλικά μοτίβα που εντοπίστηκαν στη μικροκυματική ακτινοβολία υποβάθρου του Σύμπαντος αποτελούν προϊόντα κοσμικής δραστηριότητας που προϋπήρχε της Μεγάλης Έκρηξης, η οποία σύμφωνα με την κρατούσα θεωρία δημιούργησε το Σύμπαν. Ο Πένροουζ είναι θιασώτης της θεωρίας ότι υπάρχει ένας αέναος κύκλος δημιουργίας και καταστροφής συμπάντων και υποστηρίζει ότι αυτοί οι ομόκεντροι κύκλοι αποτελούν το «φάντασμα» ενός Σύμπαντος που υπήρχε πριν το δικό μας. Ο Πενρόουζ σε συνεργασία με τον Βάχε Γκουρτζάντιαν (V.G. Gurzadyan), καθηγητή του Πολιτειακού Πανεπιστημίου του Ερεβάν στην Αρμενία, μελέτησαν στοιχεία που κατέγραψε ο δορυφόρος WMAP ο οποίος ανιχνεύει τη μικροκυματική ακτινοβολία υποβάθρου και μετρά τις μικροσκοπικές θερμοκρασιακές της διακυμάνσεις. Εντόπισαν 12 ομόκεντρους κύκλους οι οποίοι πιστεύουν ότι είναι τα ίχνη ενός σύμπαντος που προϋπήρξε του δικού μας. Εκτιμούν μάλιστα ότι αυτά τα κοσμικά δαχτυλίδια αποτελούν προϊόν συγκρούσεων γιγάντιων μελανών οπών του «προηγούμενου» σύμπαντος. Οι δύο επιστήμονες θεωρούν ότι αυτά τα δαχτυλίδια επιβεβαιώνουν τη θεωρία ότι υπάρχει ένας αέναος κύκλος δημιουργίας συμπάντων, τα οποία κυριαρχούνται από συγκρούσεις γιγάντιων μελανών οπών και από Μεγάλες Εκρήξεις. Ο Πενρόουζ έχει ονομάσει τον κάθε κύκλο με τον όρο «αιώνας». Σύμφωνα με τη θεωρία που έχει αναπτύξει ο χώρος και ο χρόνος δεν πρωτοεμφανίστηκαν μόλις έγινε η Μεγάλη Εκρηξη αλλά προϋπήρχαν, επειδή είχαν ήδη δημιουργηθεί σε κάποιον προηγούμενο «αιώνα». Περισσότερα εδώ, εδώ.Η πρωτότυπη δημοσίευση εδώ.
Δες και "Σε πόσα σύμπαντα ζούμε;"

Ο Γιάννης Ηλιόπουλος για τη φυσική και την κοινωνία

Μια συζήτηση – συνέντευξη με τον διακεκριμένο Έλληνα φυσικό Γιάννη Ηλιόπουλο, από τους συντελεστές του Καθιερωμένου Μοντέλου, στην εκπομπή της ΕΤ1 «‘Ωραίοι ως Έλληνες».

via Αντίφωνο on vimeo

Από το μήκος Planck στην ακτίνα του ορατού Σύμπαντος

Ένα φανταστικό ταξίδι από το ελάχιστο (μήκος Planck) στο ό,τι σήμερα θεωρούμε μέγιστο, την ακτίνα του ορατού Σύμπαντος. Δείτε την προσομοίωση εδώ:http://img.izismile.com/img/img5/20120213/flash/universe.swf
Μεγεθύνοντας ή σμικρύνοντας την εικόνα "ταξιδεύστε" από τη διάσταση μιας χορδής και του ατόμου του υδρογόνου μέχρι τον τυραννόσαυρο rex, το νέφος του Oort, το γαλαξία της Ανδρομέδας και επέκεινα.Με κλικ στην κάθε εικόνα εμφανίζονται οι διαστάσεις της (σε υποπολλαπλάσια και πολλαπλάσια του μέτρου) και μια σύντομη περιγραφή του αντικειμένου.