Τα σημαντικότερα επιστημονικά γεγονότα της χρονιάς

Και για το 2012 οι συντάκτες της επιθεώρησης «Science» επέλεξαν τα σημαντικότερα επιστημονικά γεγονότα της χρονιάς , όπως αυτά παρουσιάστηκαν μέσα από δημοσιεύσεις στις σελίδες της έγκριτης επιθεώρησης. Ο «πρωταγωνιστής» της καθιερωμένης λίστας των 10 θέσεων προφανώς είναι για το μποζόνιο Χιγκς, το θεμελιώδες αυτό σωματίδιο το οποίο πιθανότατα «συνέλαβαν» οι ερευνητές και εκτιμάται ότι «κρατά» το κλειδί στην ερώτηση σχετικά με το γιατί τα στοιχειώδη σωματίδια έχουν μάζα (δες εδώ, εδώ).Και μπορεί το μποζόνιο να κέρδισε τη «μάχη» της πρωτιάς, ωστόσο εξίσου ενδιαφέροντα είναι και τα υπόλοιπα εννέα επιτεύγματα του 2012 που συμπληρώνουν τη δεκάδα, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται η προσεδάφιση του διαστημικού εργαστηρίου Curiosity στον Αρη (δες κι εδώ), «γεύσεις» των νετρίνων-τα νετρίνα ηλεκτρονίου, τα νετρίνα μιονίου και τα νετρίνα τ (δες κι εδώ)-, η κίνηση μέσω ...σκέψης(!), δηλαδή, ο ρομποτικός βραχίονας που προσφέρει σε παράλυτα άτομα τα οποία σήμερα είναι εγκλωβισμένα μέσα σε ένα σώμα που δεν αντιδρά, μεγάλη αυτονομία κινήσεων (δες κι εδώ), τα ποντίκια που γέννησαν με ωάρια από βλαστικά κύτταρα, αλλά και το γονιδίωμα ενός μυστηριώδους είδους ανθρώπου, του ανθρώπου της Ντενίσοβα (δες κι εδώ), που έζησε στον πλανήτη πριν από δεκάδες χιλιάδες χρόνια.Δείτε και τα 10 επιτεύγματα εδώ.

Το τέλος της Υπερσυμμετρίας;

Διαβάζω ότι μια από τις πιο σπάνιες «μεταμορφώσεις» στον κόσμο των σωματιδίων εθεάθη για πρώτη φορά «live» στον Μεγάλο Επιταχυντή Αδρονίων (LHC) του CERN και ανάβει φωτιές (λες;) ποικιλοτρόπως στον κόσμο της Σωματιδιακής Φυσικής και όχι μόνο. Η πρωτοφανής στα ανθρώπινα μάτια διάσπαση ενός μεσονίου Bs (δες κι εδώ) σε ένα μιόνιο και ένα αντιμιόνιο προσφέρει μια «γερή» επιβεβαίωση στο Καθιερωμένο Πρότυπο. Ταυτοχρόνως όμως καταφέρει ένα ακόμη πλήγμα στην Υπερσυμμετρία, τη «σούπερ» θεωρία που έχει προταθεί για τη συμπλήρωση των κενών του Καθιερωμένου Προτύπου, αλλά ακόμη δεν έχει βρει την απόδειξή της. Περισσότερα εδώ, εδώ. 

30-11-2012 SupersymmetryFails Test, Forcing Physics to Seek New Ideas

Πολυσύμπαν και LHC

Σε πόσες διαστάσεις ζούμε; Σε πόσα σύμπαντα; Μήπως το Σύμπαν μας (MyUniverse) είναι ένα από τα 10 στην πεντακοσιοστή (10^500) σύμπαντα του πολυσύμπαντος (MultiUniverse) και στο κάθε σύμπαν οι φυσικοί νόμοι είναι διαφορετικοί, αλλά «γεννιόνται» μαζί με το σύμπαν τους (…)Τι προβλέπει η θεωρία της υπερσυμμετρίας και τι αναμένουμε από το Μεγάλο Αδρονιακό Επιταχυντή (LHC); Αυτά και άλλα ερωτήματα θέτει και απαντά ο ακαδημαϊκός Δ. Νανόπουλος σε πρόσφατη ομιλία του στο Κέντρο Γραμμάτων και Τεχνών του Ιδρύματος Ωνάση. Δες σχετικά και εδώ, εδώ, εδώ κι εδώ.
via yliko.net

To ηλεκτρόνιο είναι ολοστρόγγυλο!

Η πιο ακριβής, μέχρι στιγμής, μέτρηση του σχήματος του ηλεκτρονίου έδειξε ότι είναι σχεδόν τέλεια σφαιρικό- και όχι ωοειδές- και μάλλον είναι μακράν η πιο τέλεια σφαίρα του Σύμπαντος! Οι ερευνητές, με επικεφαλής τους  J.J. Hudson και E.A. Hinds του Τμήματος Φυσικής του Imperial College του Λονδίνου, εκτιμούν ότι μια μικροσκοπική διαφορά (μόλις 1.0 x 10^-29 m ή λιγότερο από το ένα δισεκατομμυριοστό του ενός δισεκατομμυ-ριοστού του ενός δισεκατομμυριοστού του ενός εκατοστόμετρου) εμποδίζει το ηλεκτρόνιο από το να είναι ολοστρόγγυλο. Έτσι, αν το ηλεκτρόνιο είχε το μέγεθος του ηλιακού συστήματος (λέμε τώρα...), το σχήμα του θα απέκλινε από την τέλεια σφαίρα, όσο το πάχος μιας ανθρώπινης τρίχας!Οι ερευνητές τόνισαν ότι οι νέες μετρήσεις του ηλεκτρονίου, που πήραν πάνω από μια δεκαετία, δεν αποκλείουν την πιθανότητα της υπερσυμμετρίας, αλλά δεν την στηρίζουν κιόλας ως θεωρία.Σύμφωνα με τον καθηγητή Ε. Hinds «με βάση τα όσα ξέρουμε από το Καθιερωμένο Μοντέλο της φυσικής έχουμε μάθει να "βλέπουμε" το ηλεκτρόνιο σαν μια αρνητικά φορτισμένη σφαίρα που κινείται γύρω από τον πυρήνα του ατόμου. Το Καθιερωμένο Μοντέλο όμως αδυνατεί να εξηγήσει ορισμένα φαινόμενα του Σύμπαντος. Γι’ αυτό ορισμένες θεωρίες, όπως η υπερσυμμετρία, έχουν έλθει να συμπληρώσουν τα κενά προσθέτοντας γύρω του ένα "νέφος" από θεωρητικά σωματίδια.Η ύπαρξη όμως αυτών των σωματιδίων θα πρέπει να χαλάει την τέλεια στρογγυλάδα του ηλεκτρονίου: το σχήμα του αντί για απόλυτα σφαιρικό θα πρέπει να είναι ελαφρώς πεπλατυσμένο στους πόλους, όπως αυτό της Γης». Και «αυτό που κάναμε εμείς ήταν να σχεδιάσουμε ένα πείραμα για να ελέγξουμε αυτό το ενδεχόμενο με ένα πολύ, πολύ υψηλό βαθμό ακριβεία.Τα αποτελέσματα του πειράματος δεν εμφάνισαν ωστόσο καμία τέτοια ένδειξη, αφού δεν εντόπισαν σχεδόν ούτε ένα ψεγάδι στη σφαίρα του ηλεκτρονίου» (δες εδώ). Ο καθηγητής Ε. Hinds  και οι συνεργάτες του επεξεργάζονται την τελειοποίηση των μεθόδων τους και την επιστροφή τους με ένα νέο πείραμα δεκαπλάσιας ακρίβειας εντός της επόμενης πενταετίας. Ο απώτερος στόχος πάντως είναι μια ακρίβεια 100 φορές μεγαλύτερη από αυτή που προσφέρουν τα σύγχρονα μέσα.Από την άλλη, ο J.Hudson δήλωσε (δες εδώ) ότι μέσα στην επόμενη πενταετία θα καταστεί δυνατό να τετραπλασιαστεί η ακρίβεια των μετρήσεων, οπότε θα ξεκαθαριστεί οριστικά η βασιμότητα των θεωριών της υπερσυμμετρίας, σε συνδυασμό και με τα αναμενόμενα αποτελέσματα του επιταχυντή LHC του CERN.Λεπτομερέστερα εδώ.Άλλα σχόλια εδώ. Διαβάστε: Η ανακάλυψη του ηλεκτρονίου 

Σε πόσα σύμπαντα ζούμε;

Δεν υπάρχει μόνο ένα Σύμπαν- το "δικό" μας- αλλά πάρα πολλά και μάλιστα το ένα σύμπαν «γεννάει» το άλλο, μέσα σε μια αέναη διαδικασία παραγωγής συμπάντων, η οποία καταργεί την έννοια της αρχής και του τέλους του χρόνου. Αυτά υποστηρίζει, μεταξύ άλλων, ο καθηγητής και μέλος της Ακαδημίας Αθηνών Δημήτρης Νανόπουλος, τονίζοντας ότι "δεν αντιλαμβανόμαστε ότι πιθανότατα ζούμε σε δέκα διαστάσεις, ενώ δεν αποκλείεται στο μέλλον να δημιουργούμε σύμπαντα στο εργαστήριο! Και εκτιμά, βάσει μαθηματικών εξισώσεων, ότι είναι δυνατό να υπάρχουν δέκα εις την πεντακοσιοστή σύμπαντα σύμφωνα με τη θεωρία της υπερσυμμετρίας (SUSY) και των υπερχορδών - παρόλο που εκφράζεται η ανησυχία ότι η θεωρία της υπερσυμμετρίας μπορεί να είναι λανθασμένη (δες εδώ και εδώ)- που προβλέπει ότι, εκτός από τις γνωστές τέσσερις γνωστές χωροχρονικές διαστάσεις - το μήκος, το πλάτος, το ύψος και το χρόνο- υπάρχουν ακόμα έξι ή επτά, που βρίσκονται "διπλωμένες" σε τρομερά μικρό χώρο, ανεβάζοντας σε 10 ή 11 τον συνολικό αριθμό των διαστάσεων(δες εδώ κι εδώ). "Ζούμε σε δέκα διαστάσεις, αλλά δεν το αντιλαμβανόμαστε" είπε ο Δ. Νανόπουλος, τονίζοντας όμως ότι μια τέτοια θεωρία έχει νόημα μόνο αν καταστεί δυνατό να αποδειχτεί πειραματικά και σε αυτό μπορεί να βοηθήσει ο επιταχυντής LHC του CERN, για τον οποίο είπε ότι πλέον "δουλεύει ρολόι", αν και οι φυσικοί που αναλύουν τις συγκρούσεις των σωματιδίων, είναι αναγκασμένοι "να ψάχνουν ψύλλους στα άχυρα".Σύμφωνα με τον Έλληνα επιστήμονα, κάθε επιμέρους σύμπαν (μεταξύ αυτών το δικό μας) μέσα στο πολυσύμπαν μπορεί να έχει τους δικούς του ξεχωριστούς φυσικούς νόμους, που ισχύουν μόνο σε αυτό, ενώ στα άλλα σύμπαντα οι νόμοι που τα διέπουν, μπορεί να είναι αφάνταστα διαφορετικοί ή και σχετικά παρόμοιοι, έχουν όμως οπωσδήποτε ως κοινό παρονομαστή τη βαρύτητα. Το ένα σύμπαν "γεννάει" το άλλο, μέσα σε μια αέναη διαδικασία παραγωγής συμπάντων, η οποία, όπως είπε, καταργεί την έννοια της αρχής και του τέλους του χρόνου.Είπε ακόμα ότι τα άλλα σύμπαντα που απαρτίζουν το πολυσύμπαν, οι "φυσαλίδες της πραγματικότητας", όπως τα χαρακτήρισε, είναι δυνατό να βρίσκονται πολύ κοντά μεταξύ τους (κυριολεκτικά δίπλα μας!), αλλά δεν μπορούν να επικοινωνήσουν. Δεν απέκλεισε όμως ότι ίσως είναι δυνατό να γίνει μετάβαση από το ένα σύμπαν στο άλλο. Με λίγη δόση χιούμορ, ανέφερε ότι "θα έπρεπε να παρακαλάμε να μην ξυπνήσουμε ένα πρωί και γίνει ξαφνική ολική μεταβολή, για παράδειγμα περάσουμε από ένα σύμπαν με τέσσερις ("μεγάλες") σε ένα άλλο με έξι διαστάσεις". Δεν απέκλεισε μάλιστα ότι κάποια σύμπαντα θα μπορούσαν λ.χ. να αποτελούν δημιούργημα ενός "χάκερ" σε κάποιο άλλο σύμπαν! Αν τελικά αποδειχτεί η θεωρία του πολυσύμπαντος, τότε "θα καταλαβαίνουμε τον μηχανισμό παραγωγής συμπάντων", οπότε, όπως είπε, όσο κι αν ακούγεται εξωφρενικό, "είναι πιθανό στο μέλλον να δημιουργηθεί ένα σύμπαν στο εργαστήριο" ("και δεν είμαι τρελός…", φρόντισε να διευκρινίσει!).Ο Έλληνας φυσικός επιτέθηκε στους υπέρμαχους της "ανθρωπικής Αρχής" (που λένε ότι το σύμπαν είναι "κομμένο και ραμμένο" στα μέτρα των ανθρώπων), αντιτείνοντας ότι "δεν του καίγεται καρφάκι του σύμπαντος για εμάς" -τα λέω κι εγώ, ποιο Σύμπαν και ποια Φύση δίνει μονόλεπτο του ευρώ για μας τους ανθρώπους , και δη για τους κατ΄επάγγελμα οικολογούντες και τους θεολογούντες φιλοτομαριστές συνανθρώπους... Παράλληλα ο Δ. Νανόπουλος χαρακτήρισε τη θεωρία του πολυσύμπαντος "το τελευταίο καρφί στο φέρετρο της τελεολογίας"- που είσαι Νεύτωνα να τον ακούσεις! Απαντώντας σε σχετική ερώτηση, διευκρίνισε ότι δεν έχει χάσει το νόημα της η αναζήτηση μιας "ενοποιημένης θεωρίας του παντός" στην φυσική, όμως δε θα αφορά παρά μια λύση μοναδική για το δικό μας Σύμπαν και τίποτε περισσότερο. Αστείο; Δε νομίζω.Περισσότερα εδώ.

και εδώ. Δες και Τα πειράματα για το Higgs, την υπερσυμμετρία και τις πρόσθετες διαστάσεις στον επιταχυντή LHC, Τα παράλληλα σύμπαντα μπορεί να είναι κρυμμένα στις 4 διαστάσεις και το video (με ελληνικούς υπότιτλους) Imagine the 10th dimension

via:http://nikosblogout.blogspot.com/2011/03/blog-post_11.html