Εντοπιστήκαν δύο νέα βαρυόνια

Δύο νέα σωματίδια ανακαλύφθηκαν (δες εδώ) χάρη στον Μεγάλο Επιταχυντή Αδρονίων (LHC), ανακοίνωσε το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πυρηνικών Ερευνών (CERN). Η ύπαρξη των σωματιδίων, που ονομάζονται  Xi_b' και Xi_b* (δες κι εδώ), προβλεπόταν από τη θεωρία (εδώ), αλλά δεν είχαν παρατηρηθεί ποτέ από τους επιστήμονες. Τα σωματίδια είναι βαρυόνια, ανήκουν δηλαδή στην οικογένεια των υποατομικών σωματιδίων. Τα βαρυόνια -με διασημότερα μέλη τα πρωτόνια και τα νετρόνια- αποτελούνται από τρία κουάρκ που συνδέονται μεταξύ τους με την "ισχυρή δύναμη". Η ύπαρξη των νέων σωματιδίων διαπιστώθηκε χάρη στα πειράματα που διενεργήθηκαν το 2011 και το 2012 στον Μεγάλο Επιταχυντή Αδρονίων. Η έρευνα διεξήχθη κυρίως από τον Μάθιου Τσαρλς του Εργαστηρίου Πυρηνικής Φυσικής (CNRS/UPMC/Πανεπιστήμιο Ντιντερό του Παρισιού) σε συνεργασία με έναν Αμερικανό επιστήμονα. Στην ανακοίνωσή του το CNRS (Εθνικό Κέντρο Επιστημονικών Ερευνών της Γαλλίας) σημειώνει ότι η μέτρηση των ιδιοτήτων των δύο νέων σωματιδίων "συμβάλλει στην καλύτερη κατανόηση της θεωρίας της ισχυρής αλληλεπίδρασης στο πλαίσιο του καθιερωμένου μοντέλου της σωματιδιακής φυσικής".  Οι "ισχυρές αλληλεπιδράσεις" ευθύνονται για τη συνοχή του πυρηνικού υλικού. Παρόμοιο σωματίδιο της ίδιας οικογένειας, το Xi_b*0, είχε παρατηρηθεί το 2012 χάρη στον LHC ο οποίος αυτό το διάστημα δεν λειτουργεί και αναμένεται να ξεκινήσει και πάλι την άνοιξη του 2015 (δες κι εδώ).

Το πάτημα στο κομήτη 67P/C-G

Το απόγευμα της Τετάρτης 12 Νοεμβρίου 2014 ο άνθρωπος «πάτησε» σε κομήτη! Η διαστημοσυσκευή  Philae, που μετέφερε το διαστημικό σκάφος Rosetta του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA), βρίσκεται ήδη στην επιφάνεια του κομήτη 67Ρ/Τσουριούμοφ-Γερασιμένκο (67P/C-G)! Ο κομήτης 67P/C-G, διαμέτρου περίπου 4 χλμ., ακολουθεί μια ελλειπτική τροχιά με περίοδο 6,5 ετών, η οποία ξεκινά πέρα από την τροχιά του Δία και φτάνει ανάμεσα στον Άρη και στη Γη όταν ο κομήτης βρίσκεται στην ελάχιστη απόστασή του από τον Ήλιο. Η ESA εκτόξευσε το διαστημικό σκάφος Rosetta στις 2 Μαρτίου 2004 και ξεκίνησε ένα μοναδικό στην ιστορία της διαστημικής εξερεύνησης «κυνήγι», για να εντοπίσει και να φτάσει τελικά στον κομήτη. Έπειτα από ένα ταξίδι δέκα χρόνων στο ηλιακό μας σύστημα το Rosetta στις 10 Σεπτεμβρίου 2014 τέθηκε σε τροχιά γύρω από τον κομήτη  67P/C-G. Το Rosetta μετέφερε τη  διαστημοσυσκευή Philae, που σχεδιάστηκε για να πραγματοποιήσει μια σειρά δικών του ανεξάρτητων μελετών κι είναιπρώτο ανθρώπινο δημιούργημα που «εγκαταστάθηκε» πάνω σε έναν κομήτη (περισσότερα εδώ, εδώ, εδώ). 
17-11-2014 Η πορεία προς τον κομήτη... 
19-11-2014 Ενώσεις άνθρακα στον 67Ρ

20-11-2014 Το νερό του κομήτη 67P δεν μοιάζει με αυτό της Γης

21-11-2014 O γδούπος του Philae 
22-11-2014 Το "τραγούδι" του κομήτη! 
1-12-2014 Η πρώτη έγχρωμη εικόνα από τον κομήτη
18-12-2014 Τι έβλεπε το Philae όταν "χοροπηδούσε" 
23-1-2015  H Rosetta βρήκε τα δομικά υλικά του κομήτη 67/P

Εικόνα δείχνει πλανήτες να γεννιούνται!

Όχι, η (παραπάνω) εικόνα δεν είναι καλλιτεχνική απεικόνιση. Είναι το πραγματικό πορτρέτο ενός δίσκου αερίων και σκόνης, το οποίο σχηματίζει πλανήτες γύρω από ένα άστρο στον αστερισμό του Ταύρου. Είναι μια εικόνα πρωτοφανούς λεπτομέρειας, την οποία συνέλαβε το μεγαλύτερο ραδιοτηλεσκόπιο υψηλής ανάλυσης ALMA.«Όταν πρωτοείδαμε την εικόνα μείναμε έκπληκτοι από το επίπεδο της λεπτομέρειας» καμαρώνει η Κατερίνα Βλαχάκη, μέλος της διεύθυνσης του τηλεσκοπίου ALMA. To ολοκαίνουργιο τηλεσκόπιο, μια συστοιχία από 66 επιμέρους ραδιοτηλεσκόπια διασκορπισμένα στην έρημο της Χιλής Ατακάμα, έστρεψε το βλέμμα του στο άστρο HL του Ταύρου, ή HL Tauri, το οποίο εκτιμάται ότι άρχισε να λάμπει πριν από μόλις ένα εκατομμύριο χρόνια. Η θεαματική εικόνα του ALMA (κι αυτό δε συνέβει για πρώτη φορά, δες κι εδώ) δείχνει τον πρωτοπλανητικό δίσκο του HL Tauri χωρισμένο σε ομόκεντρους δακτυλίους, ανάμεσα στους οποίους υπάρχουν κενά. Πρέπει να είναι τα κενά που σχηματίζονται από την κίνηση νεογέννητων σωμάτων, τα οποία αργότερα θα μεγαλώσουν και θα γίνουν ενήλικοι πλανήτες. Η περίπτωση του HL Tauri εξέπληξε τους αστρονόμους, οι οποίοι δεν περίμεναν να δουν ίχνη πρωτοπλανητών σε ένα τόσο νεαρό άστρο.«Το HL Tauri έχει ηλικία το πολύ ένα εκατομμύριο χρόνια, κι όμως ο δίσκος του φαίνεται να είναι γεμάτος από πλανήτες που βρίσκονται στο στάδιο του σχηματισμού τους» σχολίασε η Βλαχάκη.«Αυτή η εικόνα από μόνη της θα φέρει επανάσταση στις θεωρίες για το σχηματισμό πλανητών» είπε. Περισσότερα εδώ, εδώ.

CERN, πυλώνας επιστήμης, τεχνολογίας και εκπαίδευσης

Αλιεύω από εδώ και αναδημοσιεύω την ομιλία του Εμμανουήλ Τσεσμελή, καθηγητή στο πανεπιστήμιο της Οξφόρδης και Αναπληρωτή Επικεφαλής Διεθνών Σχέσεων της Μονάδας του CERN, που δόθηκε στις 22 του μηνός στην Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος, με θέμα τη διδασκαλία της σύγχρονης φυσικής, τα κυριότερα σημεία γύρω από τη βασική επιστήμη που μελετούν οι επιστήμονες στο CERN, την καινοτομία στο χώρο της τεχνολογίας και την προχωρημένη επιστημονική και τεχνική εκπαίδευση και κατάρτιση που προσφέρει το CERN.

Περιοδικός Πίνακας

Ένας διαδραστικός Περιοδικός Πίνακας των Χημικών Στοιχείων για κάθε χρήση με ένα ολιγόλεπτο βιντεο για το κάθε στοιχείο!Περισσότερα εδώ. Δες και The Element song.

Το μποζόνιο Χιγκς στη ζωή μας...

Η βασική έρευνα, το μποζόνιο Χιγκς και γιατί πρέπει να εκπαιδεύει και το ελληνικό πανεπιστήμιο...Μια ομιλία του Μιχάλη Μπαχτή στο TEDx Academy στην Αθήνα.

Βραβείο Nόμπελ Φυσικής 2014

Οι Ιάπωνες  Ισάμου Ακασάκι (Isamu Akasaki), διακεκριμένος καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Ναγκόγια, Χιρόσι Αμάνο (Hiroshi Amano), καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Ναγκόγια και ο Ιαπωνο-αμερικανός Σούχι Νακαμούρα (Shuji Nakamura), καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στη Σάντα Μπάρμπαρα, βραβεύθηκαν από κοινού με το Νόμπελ Φυσικής 2014 για την ανακάλυψη του γαλάζιου LED, μιας εφεύρεσης που επέτρεψε την ανάπτυξη λαμπρών, οικονομικών λαμπτήρων (δες κι εδώ). Η γαλάζια φωτοδίοδος, που ανέπτυξαν οι τρεις επιστήμονες  στις αρχές του 1990, ήρθε να συμπληρώσει την παλέτα των LED που επί τριάντα χρόνια περιορίζονταν στο κόκκινο και το πράσινο φως. Η προσθήκη ενός τρίτου χρώματος επέτρεψε την ανάπτυξη φωτοδιόδων χαμηλής κατανάλωσης, που προσφέρουν λευκό, λαμπρό φωτισμό (εδώ, εδώ). «Οι λάμπες πυράκτωσης φώτισαν τον 20ό αιώνα. Ο 21ος αιώνας θα φωτιστεί από λαμπτήρες LED» σημειώνει μεταξύ των άλλων η επιτροπή των βραβείων της Βασιλικής Ακαδημίας Επιστημών της Σουηδίας στην ανακοίνωσή της (εδώ).
Δείτε 2014 Νobel Price in Physics, Announcement of Nobel Price in Physics

8-10-2014 Βραβείο Νόμπελ Χημείας 2014. Οι Αμερικανοί Ερικ Μπέτζιγκ και Ουίλιαμ Μόρνερ και ο Γερμανός Στέφαν Χελ, τιμήθηκαν από τη Σουηδική Ακαδημία με το Νόμπελ Χημείας  για την ανάπτυξη της μικροσκοπίας φθορισμού υψηλής ανάλυσης."Το καινοτόμο έργο τους έφερε την οπτική μικροσκοπία στην νανοδιάσταση", αναφέρεται στην ανακοίνωση της Βασιλικής Ακαδημίας Επιστημών στης Σουηδίας (δες κι εδώ).
6-10-2014 Βραβείο Νόμπελ Ιατρικής 2014. Ο Αγγλο-αμερικανός Τζον Ο'Κιφ καθώς και το ζεύγος των Νορβηγών Μέι-Μπριτ Μόζερ και Έντβαρντ Μόζερ τιμήθηκαν από τη Σουηδική Ακαδημία με το Νόμπελ Ιατρικής για την μελέτη του εγκεφάλου και τον τρόπο που αυτός δημιουργεί ένα σύστημα πλοήγησης, ένα είδος «εσωτερικού GPS» το οποίο μας βοηθά να προσανατολιζόμαστε και να μετακινούμαστε σε ένα περίπλοκο περιβάλλον (δες κι εδώ).